Pensioen opbouwen klinkt als iets voor later, maar de waarheid is dat je er nu al mee bezig bent. Of je nu als werknemer al premies betaalt of als zelfstandige zelf moet nadenken over je oudedagsvoorziening, het moment om te beginnen is altijd nu. Hoe eerder je start, hoe meer tijd je geld heeft om te groeien. Dit artikel helpt je begrijpen hoe je voor je toekomst kunt sparen en welke keuzes je hebt.

Wat gebeurt er automatisch met je pensioen

Als je als werknemer een vast baan hebt, zal je werkgever waarschijnlijk al geld voor je pensioen storten. Dit heet een pensioencontributie en gebeurt grotendeels automatisch. Jij betaalt een deel, je werkgever betaalt ook. Dit geld gaat naar een pensioenuitvoerder, die het voor je beheert en belegt. Na je werkzame leven krijg je dit geld maandelijks uitgekeerd. Aanvullend hierop heb je ook recht op AOW, de algemene ouderdomswet. Dit is een basisvoorziening die de overheid voor iedereen regelt. Deze twee vormen samen meestal het fundament van je inkomen als je met pensioen gaat.

Hoe het werkt als je voor jezelf werkt

Als zelfstandige of zzp’er moet je zelf nadenken over je toekomstige inkomsten. Je hebt weliswaar recht op AOW, maar dit bedrag alleen is voor veel mensen niet genoeg om comfortabel van te leven. Dit betekent dat je zelf een aanvullende oudedagsvoorziening moet opbouwen. Je kunt hier uit verschillende richtingen kijken. Een mogelijkheid is een lijfrente afsluiten bij een verzekeraar, bank of beleggingsmaatschappij. Dit is eigenlijk een verzekering die ervoor zorgt dat je later elke maand geld uitbetaald krijgt. Je betaalt nu in, en later ontvang je een vast maandelijks bedrag. Een ander option is deelnemen aan een collectieve pensioenregeling speciaal voor zelfstandigen. Dit werkt wat meer op dezelfde manier als een werknemerpensioen, maar dan zelf geregeld.

Sparen en beleggen als je je pensioen aanvult

Naast deze vaste regelingen kun je ook zelf geld sparen of beleggen voor je pensioen. Met sparen kun je geld apart zetten op een spaarrekening. Dit is veilig en je weet precies hoeveel je hebt, maar je verdient er weinig mee door rente. Beleggen betekent dat je je geld investeert in aandelen, obligaties of beleggingsfondsen. Dit kan meer opbrengen, vooral op lange termijn, maar er zit ook meer risico aan vast. De koers kan zowel stijgen als dalen. Een voordeel van beleggen voor je pensioen is dat je dit soms belastingvoordeel kunt krijgen. Dit heet banksparen en het kan ervoor zorgen dat je minder belasting betaalt als je geld apart zet voor later.

Hoe je nu kunt beginnen met pensioenopbouw

Het maakt niet uit hoe oud je bent of welke situatie je hebt; je kunt vandaag nog beginnen. Start met een realistisch bedrag dat je elke maand kunt missen. Dit hoeft niet veel te zijn. Zelfs twintig of vijftig euro per maand groeit uit tot een aardig bedrag over twintig jaar. Zorg dat je weet hoeveel je waarschijnlijk nodig hebt als je met pensioen gaat. Dit hangt af van je huishouding, je woonkosten en je plannen. Heb je een huisarts nodig, ga je veel reizen of blijf je thuis? Dit bepaalt wat je nodig hebt. Zodra je dit weet, kun je kiezen welke manier van sparen of beleggen het beste bij je past. Sommige mensen willen weinig risico en kiezen voor sparen. Anderen hebben meer tijd en tolereren wat meer risico door te beleggen. Laat je eventueel helpen door een financieel adviseur, vooral als je grotere bedragen te verdelen hebt.

Veelgestelde vragen over pensioen opbouwen

Wanneer mag ik mijn pensioen opnemen?
Je pensioen kun je meestal opnemen wanneer je de pensioenleeftijd hebt bereikt. Deze leeftijd stijgt geleidelijk en is nu rond de 67 à 68 jaar. Dit hangt af van je geboortejaar. Je kunt soms wat eerder beginnen, maar dan krijg je meestal minder per maand. Je hebt ook recht op AOW wanneer je de AOW-leeftijd bereikt, die hetzelfde is als je pensioenleeftijd.

Kan ik mijn pensioen eerder opnemen als ik wil stoppen met werken?
Dit is afhankelijk van je pensioenregeling. Sommige regelingen staan vroeg pensioen toe tegen een lager bedrag per maand. Dit heet vervroegde pensioen. Anderen hebben vaste regels waarbij je tot de pensioenleeftijd moet werken. Kijk in je pensioenovereenkomst wat voor jou geldt, of vraag het aan je werkgever of pensioenuitvoerder.

Wat gebeurt er als ik een aantal jaren niet werk?
Dit kan gevolgen hebben voor je pensioen. Als je werknemer bent en werkloos wordt, kunnen pauzes in je werkzame leven invloed hebben op je pensioenrechten. Voor zelfstandigen geldt dat je alleen pensioen opbouwt als je ook bijdragen betaalt. Je kunt wel vrijwillig blijven betalen in periodes dat je niet werkt, zodat je pensioen doorloopt.

Is het voordelig om met pensioen geld in te leggen op beleggingen?
Dit hangt af van je persoonlijke situatie en hoeveel tijd je hebt tot je met pensioen gaat. Heb je nog twintig jaar of meer, dan kun je kleine tegenvallers opvangen en kan beleggen financieel voordelig zijn. Heb je minder tijd over, dan is voorzichtig sparen veiliger. Je zou ook kunnen kiezen voor een mix: deels sparen, deels beleggen.