Beleggen is geld investeren in bijvoorbeeld aandelen of beleggingsfondsen, met het doel daar later financieel voordeel uit te halen. Je geld kan in waarde groeien, maar ook minder waard worden. Je kunt daardoor een deel of zelfs je hele inleg verliezen.

Anders dan bij sparen staat de opbrengst van beleggen meestal niet vast. Het resultaat hangt onder meer af van de waardeontwikkeling van je beleggingen, eventuele uitkeringen en de kosten die je betaalt.

Wat is beleggen en hoe werkt het?

Als je belegt, koop je een bezit waarvan je hoopt dat het geld oplevert. Koop je bijvoorbeeld een aandeel, dan word je voor een klein deel eigenaar van een bedrijf. Wordt het aandeel meer waard en verkoop je het voor een hogere prijs dan je betaalde, dan maak je koerswinst. Daalt de waarde, dan maak je bij verkoop koersverlies.

Je kunt ook beleggen in een fonds. Daarin worden beleggingen van meerdere deelnemers samengebracht. Het fonds belegt dat geld volgens een bepaald plan, bijvoorbeeld in aandelen van verschillende bedrijven.

Zolang je een belegging bezit, kan de waarde op en neer gaan. Je ziet die verandering terug op je beleggingsrekening. Verkoop je, dan wordt het resultaat daadwerkelijk zichtbaar als geld op je rekening. De verkoopprijs kan hoger of lager zijn dan je aankoopprijs.

Waarin kun je beleggen?

Er zijn verschillende soorten beleggingen. Ze werken niet allemaal hetzelfde en brengen verschillende risico’s mee:

• Aandelen: hiermee bezit je een klein deel van een bedrijf. De koers kan stijgen of dalen.
• Obligaties: hiermee leen je geld uit aan bijvoorbeeld een bedrijf of overheid, meestal tegen een afgesproken rente.
• Beleggingsfondsen: een fonds belegt namens deelnemers in meerdere beleggingen. Wat erin zit, verschilt per fonds.
• ETF’s: dit zijn fondsen die op de beurs worden verhandeld. Veel ETF’s volgen een index, een verzameling beleggingen die volgens vaste regels is samengesteld.

Een fonds of ETF kan het makkelijker maken om je geld over meerdere beleggingen te verdelen. Dat heet spreiden. Toch is niet ieder fonds breed gespreid: een fonds kan zich bijvoorbeeld richten op één land of één bedrijfstak.

Hoe verdien of verlies je geld met beleggen?

Je resultaat bestaat uit de verandering in waarde en eventuele inkomsten uit je beleggingen. Sommige beleggingen keren bijvoorbeeld rente of dividend uit. Van de opbrengst gaan de kosten af. Ook belasting kan invloed hebben op wat je uiteindelijk overhoudt.

Stel dat je ongeveer € 1.000 belegt en je beleggingen later voor € 1.100 verkoopt. Dan is je koerswinst ongeveer € 100, voordat je kosten en eventuele belasting meetelt. Verkoop je ze voor € 900, dan is je koersverlies ongeveer € 100.

Dit is alleen een rekenvoorbeeld. In werkelijkheid kan de waarde sterker of minder sterk veranderen. Een positief resultaat is nooit zeker, ook niet als je lang belegt.

Wat zijn de risico’s en kosten?

Het bekendste risico is dat je beleggingen minder waard worden. Dat kan gebeuren als het slecht gaat met een bedrijf, maar ook door ontwikkelingen die veel bedrijven tegelijk raken. Bij sommige beleggingen kun je je volledige inleg verliezen.

Spreiden kan het risico verkleinen dat één tegenvallende belegging een groot effect heeft op je hele vermogen. Het neemt het risico op verlies niet weg: ook een breed gespreide portefeuille kan in waarde dalen.

Daarnaast betaal je vaak kosten. Denk aan kosten voor het kopen of verkopen, kosten voor het aanhouden van een rekening en lopende kosten van een fonds. Die gaan van je resultaat af, ook wanneer je beleggingen verlies maken. De hoogte en opbouw verschillen per aanbieder en product.

Beleggen met geleend geld of met ingewikkelde producten kan extra risico’s meebrengen. Bij sommige van die producten kun je meer verliezen dan je oorspronkelijke inleg.

Beleggen of sparen: wat is het verschil?

Bij sparen zet je geld op een spaarrekening en ontvang je meestal rente. Bij beleggen koop je beleggingen waarvan de waarde verandert. De mogelijke opbrengst van beleggen is niet vooraf bekend en je kunt geld verliezen.

Spaargeld bij een bank kan onder voorwaarden vallen onder een depositogarantiestelsel. Beleggingen zelf vallen niet onder die garantie tegen waardedaling.

Voor geld dat je snel nodig hebt, is sparen vaak beter passend. Beleggen wordt meestal gedaan met geld dat je langere tijd kunt missen. Zo hoef je minder snel te verkopen op een moment dat de waarde juist is gedaald. Ook een lange looptijd geeft geen garantie op winst.

Hoe begin je met beleggen?

Je kunt zelf beleggen via een bank of broker, een aanbieder waarmee je beleggingen koopt en verkoopt. Je kunt het beleggen ook uitbesteden aan een vermogensbeheerder. Dan maakt de beheerder binnen afgesproken grenzen keuzes voor je. Daar staan doorgaans kosten tegenover.

Een praktische voorbereiding bestaat uit deze stappen:

• Bepaal je doel. Denk na over waarvoor je belegt en wanneer je het geld ongeveer nodig hebt.
• Reserveer geld voor onverwachte uitgaven. Zo hoef je bij een kapotte wasmachine niet meteen beleggingen te verkopen.
• Bepaal hoeveel risico je aankunt. Vraag jezelf af wat je zou doen als de waarde flink daalt.
• Vergelijk aanbieders en producten. Let op de kosten, het aanbod en wat je zelf moet doen.
• Kies een belegging die je begrijpt. Kijk waarin je geld terechtkomt en hoe de belegging gespreid is.

Bij sommige aanbieders kun je met een klein bedrag beginnen. Het minimum verschilt per aanbieder en belegging. Je kunt een bedrag in één keer inleggen of op meerdere momenten geld toevoegen. In beide gevallen blijft de waarde onzeker.

Veelgestelde vragen over beleggen

Hoeveel levert beleggen op?
Dat is niet vooraf te zeggen. Je opbrengst hangt af van je beleggingen, de aankoop- en verkoopprijs, eventuele uitkeringen en de kosten. Je kunt ook verlies maken.

Is beleggen verstandig?
Dat hangt af van je situatie. Kun je het geld langere tijd missen en kun je een waardedaling verdragen, dan kan beleggen bij je passen. Heb je het geld binnenkort nodig of zorgen verliezen voor financiële problemen, dan is beleggen minder passend.

Wat is de beste belegging?
Er is geen belegging die voor iedereen de beste is. Wat past, hangt onder meer af van je doel, de tijd die je hebt, de kosten en het risico dat je wilt nemen. De belegging die eerder goed presteerde, hoeft dat later niet opnieuw te doen.

Begin met geld dat je kunt missen en zorg dat je begrijpt wat je koopt. Bij beleggen staat niet alleen de mogelijke opbrengst centraal, maar ook de kans dat je inleg minder waard wordt.