Bij de uitgifte van aandelen maakt een bv of nv nieuwe aandelen aan en geeft die aan aandeelhouders of andere investeerders. Dit heet ook een aandelenemissie. Meestal betaalt de koper voor de nieuwe aandelen en haalt het bedrijf zo geld op. Voor bestaande aandeelhouders kan een emissie betekenen dat hun belang kleiner wordt.

Een uitgifte is niet hetzelfde als de verkoop van bestaande aandelen. Bij een verkoop gaat het geld naar de verkopende aandeelhouder; bij een uitgifte komt de opbrengst meestal bij de vennootschap terecht.

Waarom geeft een bedrijf nieuwe aandelen uit?

Een bedrijf kan met nieuwe aandelen geld ophalen voor bijvoorbeeld groei, investeringen of het versterken van de financiële positie. Het opgehaalde bedrag maakt in beginsel deel uit van het eigen vermogen. Anders dan bij een lening hoeft de onderneming dit geld niet op een afgesproken datum terug te betalen en betaalt zij er geen rente over.

Daar staat tegenover dat het bedrijf nieuwe eigenaren toelaat of bestaande aandeelhouders een groter belang geeft. Afhankelijk van de rechten van de aandelen krijgen zij mogelijk stemrecht en recht op een deel van toekomstige winstuitkeringen.

Niet elke aandelenuitgifte levert direct geld op. Een onderneming kan onder voorwaarden ook aandelen uitgeven voor een andere inbreng dan geld. Bij een uitgifte van bonusaandelen krijgen bestaande aandeelhouders extra aandelen zonder daarvoor geld te betalen.

Hoe verloopt de uitgifte van aandelen?

De precieze stappen hangen af van de rechtsvorm, de statuten en de afspraken tussen aandeelhouders. In grote lijnen ziet een aandelenemissie er zo uit:

1. Het bedrijf bepaalt de voorwaarden. Denk aan het aantal aandelen, de soort aandelen, de prijs en de rechten die eraan verbonden zijn.
2. Het bevoegde orgaan neemt een besluit. Dat kan de algemene vergadering van aandeelhouders zijn of een ander orgaan dat de bevoegdheid heeft gekregen.
3. De aandelen worden aangeboden. Bestaande aandeelhouders kunnen daarbij een voorkeursrecht hebben. Soms worden aandelen ook aan nieuwe investeerders aangeboden.
4. De kopers nemen de aandelen. Zij verbinden zich aan de voorwaarden en betalen de afgesproken prijs of leveren een andere toegestane inbreng.
5. De uitgifte wordt vastgelegd. Bij een bv gebeurt de uitgifte via een notariële akte. De nieuwe aandelen en aandeelhouders worden opgenomen in het aandeelhoudersregister.

Bij een beursgenoteerde onderneming kunnen daarnaast regels gelden over het openbaar maken van informatie en het aanbieden van effecten. Een bedrijf dat al op de beurs staat, kan later opnieuw aandelen uitgeven.

Emissieprijs, nominale waarde en agio

De emissieprijs is het bedrag dat iemand voor een nieuw aandeel betaalt. Die prijs hoeft niet gelijk te zijn aan de nominale waarde: het bedrag dat volgens de statuten aan een aandeel is gekoppeld.

Is de uitgifteprijs gelijk aan de nominale waarde, dan heet dat een uitgifte à pari. Is de prijs hoger, dan heet het verschil agio. De prijs zegt op zichzelf niet of het aandeel aantrekkelijk is. Daarvoor zijn ook de waarde van de onderneming, de vooruitzichten en het aantal aandelen na de emissie van belang.

Bij beursgenoteerde bedrijven ligt de emissieprijs soms onder de beurskoers. Dat kan de uitgifte aantrekkelijker maken voor kopers, maar heeft ook gevolgen voor de waarde van bestaande aandelen en eventuele inschrijfrechten.

Wat betekent verwatering voor bestaande aandeelhouders?

Verwatering betekent dat je een kleiner percentage van de onderneming bezit doordat er nieuwe aandelen bijkomen. Dat gebeurt als je zelf geen of minder nieuwe aandelen koopt naar verhouding van je bestaande belang.

Een eenvoudig voorbeeld: een bedrijf heeft 100 gelijke aandelen en jij bezit er 10. Je belang is dan 10%. Geeft het bedrijf 20 nieuwe aandelen uit aan iemand anders, dan zijn er daarna 120 aandelen. Jouw 10 aandelen vertegenwoordigen dan ongeveer 8,3% van het totaal.

Je hebt na de uitgifte nog steeds evenveel aandelen, maar je aandeel in de stemmen en toekomstige uitkeringen kan kleiner zijn. Ook de waarde per aandeel kan veranderen. Hoe groot dat effect is, hangt onder meer af van de prijs waarvoor de nieuwe aandelen zijn uitgegeven en wat het bedrijf met de opbrengst doet.

Voorkeursrecht bij nieuwe aandelen

Een voorkeursrecht geeft bestaande aandeelhouders onder bepaalde voorwaarden de kans om bij een nieuwe uitgifte als eerste aandelen te nemen. Zo kunnen zij hun belang naar verhouding op peil houden. Daarvoor moeten zij meestal wel geld inleggen.

Bij een beursgenoteerde onderneming kan een claimemissie plaatsvinden. Aandeelhouders krijgen dan inschrijfrechten waarmee zij nieuwe aandelen kunnen kopen. Soms zijn die rechten ook verhandelbaar. Wie niets doet, kan te maken krijgen met verwatering en mogelijk waarde laten liggen als de rechten aflopen.

Een voorkeursrecht geldt niet bij iedere uitgifte. De wet en de statuten bepalen wanneer het van toepassing is en of het kan worden beperkt of uitgesloten. De voorwaarden van de emissie laten zien welke mogelijkheden aandeelhouders in dat geval hebben.

Waar let je als belegger op bij een aandelenemissie?

Een aandelenuitgifte is niet automatisch goed of slecht nieuws. Het doel en de voorwaarden maken het verschil. Let vooral op deze punten:

• Het doel: gebruikt het bedrijf het geld voor een kansrijke investering of heeft het dringend geld nodig om financiële problemen op te vangen?
• De prijs: wat betaal je voor een nieuw aandeel en hoe verhoudt die prijs zich tot de waarde van het bedrijf?
• De omvang: hoeveel aandelen komen erbij en hoeveel kleiner wordt je belang als je niet meedoet?
• De rechten: krijg je een voorkeursrecht en wat kun je daarmee doen?
• De voorwaarden: welke stemrechten en rechten op uitkeringen horen bij de nieuwe aandelen?

Meedoen kost extra geld en kan betekenen dat een groter deel van je vermogen in dezelfde onderneming zit. Niet meedoen bespaart die inleg, maar kan je belang verwateren. Ook na een emissie blijft de waarde van aandelen onzeker.

Veelgestelde vragen over de uitgifte van aandelen

Hoe heet de uitgifte van aandelen?
Een uitgifte van nieuwe aandelen heet een aandelenemissie of kortweg een emissie.

Kan een bv aandelen uitgeven?
Ja. Een bv kan nieuwe aandelen uitgeven als het bevoegde orgaan daartoe besluit. De uitgifte vindt plaats via een notariële akte en wordt verwerkt in het aandeelhoudersregister.

Wie besluit over een aandelenemissie bij een nv?
In beginsel besluit de algemene vergadering over de uitgifte. De bevoegdheid kan onder voorwaarden ook bij een ander orgaan liggen dat daarvoor is aangewezen. De statuten en het aanwijzingsbesluit bepalen welke bevoegdheid dat orgaan heeft.

Zijn nieuwe aandelen altijd gewone aandelen?
Nee. Een onderneming kan ook een andere soort uitgeven, zoals preferente aandelen, als de regels en statuten dat toelaten. Aan preferente aandelen kunnen voorrangsrechten zijn verbonden, maar hun voorwaarden kunnen ook minder aantrekkelijk zijn dan die van gewone aandelen. Die rechten verschillen per uitgifte.

Krijgt het bedrijf geld als ik een bestaand aandeel op de beurs koop?
Meestal niet. Bij een gewone aankoop van een bestaand aandeel gaat de betaling naar de verkoper. Bij een uitgifte van nieuwe aandelen ontvangt de vennootschap in beginsel de opbrengst.

Lees bij een aangekondigde emissie vooral hoeveel nieuwe aandelen erbij komen, tegen welke prijs ze worden aangeboden en wat je met eventuele inschrijfrechten kunt doen. Zo zie je wat de uitgifte voor jouw belang betekent.